D’Souza RS, Yu Y, Singh V, Karri J, Javed S, Her YF, Chai N, Hoffmann C, Warner DO, Hussain N.https://rapm.bmj.com/content/early/2025/07/13/rapm-2025-106734.long
Συντονισμός και Επιμέλεια Μετάφρασης : Κουρούκλη Ειρήνη MD PhD FIPP Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Ιπποκράτειο ΓΝΑ
Συγγραφική ομάδα : Μονοπάτης Δημήτρης –Ορφέας ,Παναγούλα Ελένη Ειδικευόμενοι Αναισθησιολογικού Τμήματος , Ιπποκράτειο ΓΝΑ
Αξίζει πραγματικά η δοκιμαστική φάση πριν την εμφύτευση συστήματος περιφερικής νευροδιέγερσης;
Η περιφερική νευροδιέγερση (PNS) αποτελεί μία από τις πιο δυναμικά εξελισσόμενες θεραπευτικές επιλογές για τον χρόνιο νευροπαθητικό πόνο. Με την ικανότητα να τροποποιεί τη νευρική μετάδοση μέσω ηλεκτρικής διέγερσης των περιφερικών νεύρων, έχει αναδυθεί ως μια ελκυστική εναλλακτική λύση απέναντι στη μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή και στις πιο επεμβατικές μορφές νευροτροποποίησης, όπως η διέγερση νωτιαίου μυελού. Ωστόσο, παρά τη διευρυνόμενη χρήση της, παραμένει ένα κεντρικό ερώτημα: χρειάζεται πραγματικά μια δοκιμαστική – προσωρινή – φάση PNS πριν από τη μόνιμη εμφύτευση;
Η πολυκεντρική αυτή μελέτη επιχειρεί να ρίξει φως σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα συγκρίνοντας δύο προσεγγίσεις:
1. Temporary-to-Permanent (TTP): προηγείται προσωρινή δοκιμή 7–60 ημερών.
2. Direct-to-Permanent (DTP): απευθείας εμφύτευση μόνιμης συσκευής χωρίς δοκιμαστική φάση.
Τα δεδομένα αφορούν 130 ασθενείς από επτά μεγάλα ακαδημαϊκά κέντρα στις ΗΠΑ, με παρακολούθηση τουλάχιστον έξι μήνες μετά την εμφύτευση.
Τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικά: και οι δύο ομάδες σημείωσαν κλινικά σημαντική μείωση του πόνου στους 6 μήνες, με μέση αναφερόμενη ανακούφιση 56,7% για την ομάδα TTP και 45,1% για την DTP, διαφορά που δεν έφτασε στατιστική σημαντικότητα (p≈0.05) . Παράλληλα, η κατανάλωση οπιοειδών μειώθηκε εξίσου και στις δύο προσεγγίσεις, χωρίς διαφορές στη μεταβολή των OMEs (Oral morphine equivalents) στους 6 μήνες. Επιπλέον, οι ανεπιθύμητες ενέργειες και οι αφαιρέσεις των μόνιμων συσκευών εμφάνισαν παρόμοια συχνότητα μεταξύ των ομάδων.
Η μελέτη εντοπίζει επίσης ορισμένους παράγοντες που φαίνεται να σχετίζονται με καλύτερη ανταπόκριση στη θεραπεία. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό μοντέλο παλινδρόμησης, μια μέθοδος που επιτρέπει στους ερευνητές να αναλύουν ταυτόχρονα πολλούς διαφορετικούς παράγοντες και να εντοπίζουν ποιοι από αυτούς επηρεάζουν πραγματικά την έκβαση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία προέκυψε πως οι ασθενείς που δεν καπνίζουν και εκείνοι που είχαν προηγουμένως υποβληθεί σε διαγνωστικό νευρικό αποκλεισμό παρουσίασαν μεγαλύτερη ανακούφιση από τον πόνο στους 6 μήνες, ανεξάρτητα από την προσέγγιση εμφύτευσης που ακολουθήθηκε.
Τα ευρήματα εγείρουν ένα σημαντικό ερώτημα για την καθημερινή κλινική πρακτική: σε ασθενείς με σαφή κλινική ένδειξη, μήπως η προσωρινή δοκιμαστική φάση δεν προσφέρει ουσιαστικό όφελος;
Όπως έχει ήδη φανεί σε μελέτες για τη διέγερση νωτιαίου μυελού, οι δοκιμαστικές φάσεις δεν φαίνεται να προβλέπουν καλύτερα την τελική επιτυχία της θεραπείας και ενδέχεται να επιβαρύνουν τον ασθενή με επιπλέον διαδικασίες, χρόνο αποκατάστασης και κόστος. Η παρούσα μελέτη προσθέτει σημαντικά στοιχεία στο ότι κάτι αντίστοιχο μπορεί να ισχύει και για το PNS.
Αν και δεν αναιρεί την πιθανή αξία της δοκιμαστικής φάσης σε επιλεγμένες περιπτώσεις —ιδίως όταν η κλινική εικόνα είναι ασαφής ή υπάρχει ιστορικό αποτυχίας προηγούμενης νευροτροποποίησης— τα αποτελέσματα δικαιολογούν μια πιο στοχευμένη, εξατομικευμένη χρήση της.
Συνολικά, η εργασία προτρέπει την ιατρική κοινότητα να επανεξετάσει εδραιωμένες πρακτικές και να αναζητήσει πιο ορθολογικά, οικονομικά και ασθενοκεντρικά θεραπευτικά μονοπάτια. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι ίσως έφτασε η στιγμή να αναθεωρηθεί ο ρόλος της προσωρινής PNS δοκιμαστικής περιόδου. Αναμένουμε μελλοντικές τυχαιοποιημένες μελέτες που θα είναι καθοριστικές στη διαμόρφωση των τελικών κατευθυντήριων οδηγιών.
Citation: D’Souza RS, Yu Y, Singh V, Karri J, Javed S, Her YF, Chai N, Hoffmann C, Warner DO, Hussain N. To trial or not to trial before peripheral nerve stimulation for chronic pain: a retrospective multicenter comparative analysis of temporary-to-permanent and direct-to-permanent implantation approaches. Reg Anesth Pain Med. 2025 Jul 13:rapm-2025-106734. doi: 10.1136/rapm-2025-106734. Epub ahead of print. PMID: 40659443.