A Review of Movement and Functional Impairments in Fibromyalgia: Implications for Targeted Treatment
Nicole Quodling, Norman Hoffman, Frederick Robert Carrick & Monèm Jemni
https://www.dovepress.com/a-review-of-movement-and-functional-impairments-in-fibromyalgia-implic-peer-reviewed-fulltext-article-JPR
ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ –ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ :ΚΟΥΡΟΥΚΛΗ ΕΙΡΗΝΗ MD PhD FIPP ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΝΑΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΠΟΝΟΥ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΓΝΑ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ :ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Η ινομυαλγία (FM) αποτελεί μια πολύπλοκη και εξουθενωτική χρόνια επώδυνη πάθηση, που χαρακτηρίζεται από εκτεταμένο μυοσκελετικό πόνο, εμμένουσα κόπωση, γνωσιακές δυσλειτουργίες και διαταραχές ύπνου. Εκτιμάται ότι επηρεάζει το 1–10% του γενικού πληθυσμού, με σαφή υπεροχή στις γυναίκες. Πέρα από τον πόνο, οι ασθενείς συχνά παρουσιάζουν υπερευαισθησία σε ερεθίσματα όπως το φως, η αφή και η θερμοκρασία, φαινόμενο που αποδίδεται στην κεντρική ευαισθητοποίηση, μια κατάσταση κατά την οποία το κεντρικό νευρικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά στα αισθητικά ερεθίσματα.
Παρά την υψηλή συχνότητα εμφάνισής της στο γενικό πληθυσμό, η FM παραμένει ελλιπώς κατανοητή. Θεωρείται ότι προκύπτει από δυσλειτουργία στην κεντρική αισθητηριακή επεξεργασία μέσω αλληλεπίδρασης με τους περιφερικούς υποδοχείς πόνου σε συνδυασμό με ψυχο-νευρο-ενδοκρινικές διαταραχές. Οι φαρμακευτικές θεραπείες παρέχουν περιορισμένη ανακούφιση, ενώ συχνά η πολυφαρμακία οδηγεί σε χαμηλότερους δείκτες ποιότητας ζωής και μικρή βελτίωση στη λειτουργικότητα.
Πρόσφατες έρευνες έχουν αναδείξει ότι η FM δεν περιορίζεται μόνο στα συμπτώματα πόνου, αλλά περιλαμβάνει και διαταραχές κινητικού ελέγχου. Oι ασθενείς παρουσιάζουν διαταραχές στην ισορροπία και στη βάδιση, ελαττωμένη σταθερότητα στάσης και επιβράδυνση στα κινητικά αντανακλαστικά. Αυτά τα λειτουργικά ελλείμματα συχνά οδηγούν σε καθιστική συμπεριφορά και προοδευτική μυική αδυναμία. Η ανασκόπηση αυτή συνοψίζει τα δεδομένα 23 μελετών που εξετάζουν τις νευροφυσιολογικές, ψυχολογικές και στρατηγικές αποκατάστασης της ινομυαλγίας.
Τα κύρια σημεία είναι τα εξής:
• Κόπωση και πόνος: Η κόπωση, ακόμη περισσότερο από τον πόνο, φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά την ισορροπία και την κινητική επίδοση, οδηγώντας σε μειωμένη σωματική δραστηριότητα.
• Ψυχολογικοί παράγοντες: Ο φόβος της κίνησης (κινησιοφοβία) και η καταστροφική σκέψη γύρω από τον πόνο συνδέονται με μειωμένο κινητικό έλεγχο και χαμηλότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας με αποτέλεσμα τους υψηλούς δείκτες μάζας σώματος (BMI score). To υψηλό ΒΜΙ score και η αδράνεια μπορεί να επιδεινώσουν τα κινητικά ελλείμματα και να διαιωνίσουν τον κύκλο της αναπηρίας.
• Βάδιση και ισορροπία: Η ανάλυση βάδισης δείχνει χαμηλότερη ταχύτητα, μικρότερο μήκος διασκελισμού και αλλαγές στη στάση.
• Νευρομυϊκές διαταραχές: Η μειωμένη ενεργοποίηση των μυών και η καθυστέρηση στα αντανακλαστικά σχετίζονται με διαταραγμένη αισθητικοκινητική ολοκλήρωση και απορρύθμιση του ντοπαμινεργικού συστήματος.
• Φυσική απόδοση: Ενδείξεις μειωμένης μυϊκής ισχύος, μεταβολικών διαταραχών (όπως αυξημένα επίπεδα γαλακτικού οξέος) και ανισορροπιών στη στάση συμβάλλουν στη μειωμένη λειτουργικότητα και αντοχή.
Η ανασκόπηση υπογραμμίζει ότι οι παραδοσιακές φαρμακευτικές θεραπείες έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα και ότι η πολυεπιστημονική προσέγγιση είναι απαραίτητη. Συνδυαστικά πρωτόκολλα που περιλαμβάνουν σωματική άσκηση, ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις (όπως Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία και EMDR-Eye Movement Desensitization and Reprocessing), καθώς και αισθητικοκινητικές τεχνικές (όπως η διακρανιακή μαγνητική διέγερση) έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα στη βελτίωση της ισορροπίας, της διάθεσης και της ποιότητας ζωής.
Η μέτριας έντασης άσκηση, όπως το Tai Chi, η γιόγκα ή τα προγράμματα νευρομυϊκής ενδυνάμωσης και εικονικής πραγματικότητας (VR exergaming), φαίνεται να βελτιώνει τη στάση και τη φυσική λειτουργικότητα, αν και η συμμόρφωση των ασθενών παραμένει χαμηλή λόγω πόνου, κόπωσης και φόβου επιδείνωσης.
Η ολιστική αντιμετώπιση της FM πρέπει να περιλαμβάνει: εκτίμηση και εκπαίδευση στην ισορροπία και τον κινητικό έλεγχο, βαθμιαία εξατομικευμένη άσκηση με έμφαση στην αυτοπεποίθηση κίνησης, ψυχολογική υποστήριξη για μείωση της κινησιοφοβίας και αντικειμενική αξιολόγηση της λειτουργικότητας μέσω αναλύσεων βάδισης και ισορροπίας.
Συμπερασματικά, η ινομυαλγία αποτελεί πολυπαραγοντική διαταραχή που εκτός από την εκδήλωση του πόνου , επηρεάζει την κινητική συμπεριφορά, την ψυχολογική κατάσταση και τη νευρομυϊκή λειτουργία. Η αναγνώριση αυτών των ελλειμμάτων είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη στοχευμένων, εξατομικευμένων θεραπευτικών προσεγγίσεων που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Λέξεις-Κλειδιά
κεντρική ευαισθητοποίηση, διαταραχή κίνησης, βάδιση, ισορροπία, στάση, άσκηση